ΟΙ «ΔΥΝΑΤΕΣ» ΜΕΙΟΨΗΦΙΕΣ ΤΩΝ ΑΔΑΩΝ

της Δρίκου Μαρίας-Αγγελικής,Εκπαιδευτικού

Είχα την τύχη και την χαρά να παρακολουθήσω επιτέλους μια ταινία που είχε μπει από καιρό στη στήλη των «απαραίτητων» προς προβολή ταινιών. Είχε τίτλο «Ο δάσκαλος που άφηνε τα παιδιά να ονειρεύονται» , μια γαλλική, αυτοβιογραφική  ταινία του 2006 σκηνοθεσίας του Daniel Losset, για όσους κινηματογραφόφιλους τον γνωρίζουν. Περιγράφονταν με χρονικές εναλλαγές η δράση του Γάλλου δάσκαλου και παιδαγωγού Σελεστίν Φρενέ σε δημόσια σχολεία δύο γειτονικών σχεδόν χωριών της Γαλλίας την περίοδο του  Μεσοπολέμου.

Για να μπουν στο κλίμα, όσοι δεν τον έχουν ακουστά τον Φρενέ, πρόκειται για έναν παιδαγωγό της Γαλλικής Σχολής που εφάρμοσε και ενθάρρυνε σε εθνική και παγκόσμια κλίμακα τα «μοντέρνα» σχολεία, τα πιο ελεύθερα, τα πιο δημοκρατικά, που οι μαθητές μέσα από την εμπειρική ενασχόληση κατακτούσαν μόνοι τους τη γνώση αποποιούμενοι τη στείρα αποστήθιση και την άρνηση εισόδου στον σχολικό χώρο. Ήταν ο πρώτος δάσκαλος που χρησιμοποίησε, αυτό που λέμε εύκολα σήμερα «Νέες Τεχνολογίες», την τυπογραφία και τον κινηματογράφο, πρωτόγνωρα και τα δύο για την εποχή του.

Για να επανέλθω όμως στην  ταινία και δικαιολογήσω τη χρήση και την επιλογή αυτού του τίτλου, θα κλέψω λίγη από την υπόθεση: Στην αρχή της ταινίας πληροφορούμαστε ότι πλήθος πολιτών μετά του Δημάρχου και του Ιερέα διαφωνούν με τη λειτουργία του σχολείου υπό της διδασκαλίας του συγκεκριμένου εκπαιδευτικού και προπηλακίζουν το σχολικό κτίριο. Οι αιτίες διαμάχης διαφαίνονται από την αρχή αλλά αναφέρονται ξεκάθαρα στο τέλος: έλλειψη πειθαρχίας, εγκατάλειψη αναγνωστικών, συχνοί περίπατοι κ.τ.λ.. Οι μαθητές στο εσωτερικό του σχολείου συνεχίζουν κανονικά τα μαθήματά τους με περισσή διάθεση.

Αν και προβάλλεται ένα σκηνικό της μεσοπολεμικής Γαλλίας και οι κατηγορίες ταιριάζουν …γάντι με όσες επιδόθηκαν την ίδια περίπου περίοδο σε Έλληνες παιδαγωγούς (βλ. Γληνό κ.τ.λ.) , η ταινία αυτή έχει άμεσα, σύγχρονο διδακτικό χαρακτήρα. Κάποιοι πολίτες- αναφέρεται κάποια στιγμή ότι πολλοί από αυτούς δεν έχουν παιδιά στο σχολείο ή έτσι κι αλλιώς προτιμούν να μην επιλέγουν το δημόσιο σχολείο- με ασαφή ενημέρωση ή ελλιπή φωνάζουν και διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους πως μάχονται για το καλό των μαθητών και του σχολείου και απαιτούν την αποπομπή του εκπαιδευτικού χωρίς οι ίδιοι να έχουν συνεισφέρει στο ελάχιστο στην εκπλήρωση των καθηκόντων τους απέναντι στο σχολείο. Και καταφέρνουν να επιβάλουν τη γνώμη τους. Μια μειοψηφία αδαών που φωνάζοντας κερδίζει αυτό που απαιτεί.

Ας απομακρυνθούμε από το σχολικό περιβάλλον και ας γενικεύσουμε την χωροταξική μας τοποθέτηση. Σε οποιαδήποτε εργασία, σε οποιονδήποτε κλάδο. Η καινοτομία αντιμετωπίζεται σχεδόν πάντα επιφυλακτικά ως εχθρικά. Μάλιστα, οι πιο στενόμυαλοι είναι εκείνοι που πρώτοι θα αντιδράσουν μαχητικά υποσκελίζοντας κάθε φορά το όλο εγχείρημα και αποτρέποντας, ακριβώς εξαιτίας της μαχητικότητάς τους, τους μη διαφωνούντες με την προσπάθεια να τους αντικρούσουν και να προβάλουν τη συγκατάθεσή τους. Κι αναμένεται πάντα ο «επαναστάτης», ο «ανατρεπτικός», ο «ατρόμητος», αυτός που με κάθε ρίσκο θα πάρει στις πλάτες του το μέλλον του κόσμου και θα το οδηγήσει ένα σκαλί πιο πέρα. Αλήθεια, πόσο απαξιωτική εικόνα για μια κοινωνία να περιμένει τον έναν που θα αντιταχθεί στις «δυνατές» μειοψηφίες των αδαών για να τον ακολουθήσει σαν άλλοι αδαείς, σαν άλλα πρόβατα… Και πόσο απειλητικό για μια δημοκρατία να αναμένει τον «ηγέτη» που θα οδηγήσει τον λαό σ’ ένα αύριο δίχως σκιές, λες και το αύριο δεν απαιτεί ενασχόληση μ’ αυτό. Το αύριο είναι σαν έναν μεγάλο κήπο. Όσοι πιο πολλοί τον φροντίζουν, τόσο πιο πολλά λουλούδια και κηπευτικά θα βγάλει για να τους θρέψει. Όταν τον φροντίζει μόνο ένας, πάντα θα υπάρχει κάτι καλύτερο που θα μπορούσε να κάνει με δυο χέρια παραπάνω.

Άρα η πορεία ποια πρέπει να είναι; Να φωνάζουν ακόμα πιο πολύ όσοι συμφωνούν; Τότε, νομίζω, οι τυμπανοκρουσίες θα αρκούν για να αποτρέψουν όποια προσπάθεια. Η συμμετοχή! Αυτό διδάσκει ο Φρενέ: Πώς να μάθει ένα παιδί όταν σ’ αυτό που του ζητάς να μάθει δεν συμμετέχει; Να συμμετέχουμε λοιπόν, για να είναι αδύναμες οι μειοψηφίες αδαών.

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *